ประวัติศาสตร์ HPC ประเทศไทย

หกทศวรรษของการประมวลผลสมรรถนะสูงในประเทศไทย

จาก IBM 1620 เครื่องแรกในปี พ.ศ. 2506 สู่ยุค AI-HPC ระดับเพตาฟลอป — เส้นทางของเครื่อง เครือข่าย และผู้คนที่สร้างโครงสร้างพื้นฐานการคำนวณของประเทศ

63ปีของประวัติศาสตร์
43เหตุการณ์สำคัญ
4ยุคของ HPC
11ระบบที่เปิดให้บริการ
ทั้งหมด ยุคบุกเบิก ยุคที่ 1 ยุคที่ 2 ยุคที่ 3 ยุคที่ 4

1963 (พ.ศ. 2506) — คอมพิวเตอร์เครื่องแรกในประเทศไทย

IBM 1620

อาคารศูนย์คำนวณสถิติ (ตึก 9) ภาควิชาสถิติ คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

1980 · กำเนิดยุคแห่งงานวิจัยด้าน Computer Science

ยุคที่ 1 — กำเนิดยุคแห่งงานวิจัยด้าน Computer Science

First Generation: The dawn of HPC

1986 (พ.ศ. 2529) — กำเนิดอินเทอร์เน็ตไทย

intERLab, AIT

ถือกำเนิดโดย ศ.ดร.กาญจนา กาญจนสุต — โครงข่ายเชื่อมต่อจาก AIT ไปยัง Melbourne

1991 (พ.ศ. 2534) — ศูนย์ High Performance Computing Center (HPCC)

โดย National Electronics and Computer Technology Center (NECTEC), NSTDA

https://www.nectec.or.th/

1992 (พ.ศ. 2535) — ประเทศไทยออกสู่อินเทอร์เน็ต

กำเนิดเครือข่ายวิจัยของสถาบัน ไทยสาร-1 (ThaiSarn 1) — AIT, CU, PSU, KU, NECTEC

1994 (พ.ศ. 2537) — Supercomputer เครื่องแรกของประเทศไทย

CRAY EL98

HPCC, NECTEC, NSTDA

  • โปรเซสเซอร์: 8
  • หน่วยความจำ: 2 GB DRAM

1995 (พ.ศ. 2538) — สถาบันวิจัยและมหาวิทยาลัยเริ่มจัดซื้อและติดตั้งระบบคอมพิวเตอร์สมรรถนะสูง

แนวคิดของ BEOWULF cluster กำเนิดขึ้น

KU | KMUTT | KMITL | TMD

มีระบบที่หลากหลาย IBM SP2 / IBM RS600 / SUN SPARC / HP (Convex) / DEC Alpha

1997 (พ.ศ. 2540) — Computational Science and Engineering Association (CSEA) — ไม่เป็นทางการ

นักวิจัย นักวิทยาศาสตร์ วิศวกรและนักวิทยาการคอมพิวเตอร์ รวมตัวกันเป็นสมาคมวิทยาการและวิศวกรรมเชิงคำนวณ

1997 (พ.ศ. 2540) — เริ่มโครงการ SMILE

โดย อ.ภุชงค์ อุทโยภาศ (Aj. Putchong Uthayopas) และ อ.สุรศักดิ์ สงวนพงษ์ (Aj. Surasak Sanguanpong)

1999 (พ.ศ. 2542) — The PIRUN Cluster

PIRUN — Pile of Inexpensive and Redundant Universal Nodes

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (KU)

ซูเปอร์คอมพิวเตอร์ที่เร็วที่สุดในประเทศไทยในขณะนั้น พร้อมชุดเครื่องมือ SMILE Cluster Management System (SCMS) และ SQMS toolkit

2000 · ระบบกริดถือกำเนิดขึ้น

ยุคที่ 2 — ระบบกริดถือกำเนิดขึ้น

Second Generation: Grid Computing

2001 (พ.ศ. 2544) — จุดเริ่มต้นของ ThaiGrid project (TNGP)

ระบบกริดแรกที่เชื่อมต่อระหว่าง KU กับ KMUTNB ต่อมามีสมาชิกเพิ่มเติมคือ AIT, CU, KU, KMUTNB, KMUTT, KMITL, SUT, TMD, CMU, KKU, WU และ PSU

2003 (พ.ศ. 2546) — เริ่มต้น Thai e-Science Project

  • Computational Chemistry, Department of Chemistry, CU
  • Department of Computer Engineering, CU
  • HPCNC, KU

2006 (พ.ศ. 2549) — Thai National Grid Center (TNGC)

จัดตั้งศูนย์ไทยกริดแห่งชาติ โดย Software Industry Promotion Agency (Public Organization) — SIPA ร่วมกับ IBM

2007 (พ.ศ. 2550) — Tera Cluster — TNGC

เป็นระบบคอมพิวเตอร์คลัสเตอร์ที่เร็วที่สุดในประเทศไทย 2.5 TeraFlops

  • สมรรถนะ: 2.5 TFlops
  • โหนด: 200 (800 cores)
  • ระบบไฟล์: Lustre 5 TB

2007 (พ.ศ. 2550) — Computational Science and Engineering Association (CSEA) — เป็นทางการ

จัดตั้งสมาคมวิทยาการและวิศวกรรมเชิงคำนวณอย่างเป็นทางการ

2008 (พ.ศ. 2551) — ThaiGrid project (TNGP) — ดำเนินการสำเร็จ

  • เครือข่ายมหาวิทยาลัย 22 แห่ง
  • ฝึกทักษะให้กับบุคลากรมากกว่า 2,000 คน
  • กระบวนการถ่ายทอดเทคโนโลยีผ่านการจัดกิจกรรม สัมมนาวิชาการ และงานวิจัยต่างๆ
  • ปัญหาด้านงบประมาณทำให้โครงการดำเนินต่อไปได้อีกไม่นาน

2008 (พ.ศ. 2551) — ยุค 1 TeraFlops

SILA Cluster

ศูนย์คอมพิวเตอร์ประมวลผลสมรรถนะสูงเพื่อการวิจัย สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยรามคำแหง (RU)

  • สมรรถนะ: 1 TFlops

2009 (พ.ศ. 2552) — ยุค 10 TeraFlops

Eclipse Cluster

BIOTEC, NSTDA

  • สมรรถนะ: 10 TFlops

2010 (พ.ศ. 2553) — Thai National Grid Center (TNGC) — ยุติการดำเนินงาน

ศูนย์ไทยกริดแห่งชาติปิดตัวลง และสิ้นสุดการดำเนินโครงการ ThaiGrid project (TNGP)

2011 · ยุคโครงข่ายการเชื่อมต่อและการประมวลผลบนเครือข่ายขนาดใหญ่

ยุคที่ 3 — UniNet2 และ National e-Science Infrastructure Consortium

Third Generation: UniNet2 and National e-Science Infrastructure Consortium

2011 (พ.ศ. 2554) — กำเนิด National e-Science Infrastructure Consortium

ตามพระราชดำริของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ภายใต้โครงการไทย-เซิร์น ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2554 โดย MoU จาก 5 หน่วยงาน

  • สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (NSTDA)
  • จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (CU)
  • มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (SUT)
  • มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (KMUTT)
  • สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำและการเกษตร (องค์การมหาชน) (HAII)
  • CPU cores: 360
  • สตอเรจ: 350 TB

2012 (พ.ศ. 2555) — ยุคของ UniNet2 — NEdNet P1, MOENet, VECNet

Backbone ของระบบที่ความเร็ว 50 Gbps โดยมีกระทรวงศึกษาธิการเป็นผู้ดูแล

  • แบนด์วิดท์: 50 Gbps

2013 (พ.ศ. 2556) — National e-Science Infrastructure Consortium

ดำเนินการวิจัยพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการคำนวณ

  • ฟิสิกส์อนุภาคพลังงานสูง (High Energy Particle Physics)
  • วิทยาการและวิศวกรรมเชิงคำนวณ (Computational Science and Engineering)
  • วิทยาการและวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ (Computer Science and Engineering)

2014 (พ.ศ. 2557) — เชื่อมต่อกับเครื่องเร่งอนุภาค LHC ที่ CERN สำเร็จ

ดำเนินการประมวลผลข้อมูลส่งต่อในระดับ Tier 2 และ Tier 3 ของ WLCG

  • CPU cores: 1,960
  • สตอเรจ: 675 TB

2015 (พ.ศ. 2558) — มีหน่วยงานเข้าร่วมอีก 2 หน่วยงาน

  • สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) — EGA / DGA
  • สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) — NARIT
  • CPU cores: 2,672
  • สตอเรจ: 597 TB

2016 (พ.ศ. 2559) — Chalawan HPC Cluster (Castor)

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) — NARIT

https://www.narit.or.th/

2017 (พ.ศ. 2560) — มีสมาชิกเป็นหน่วยงานสามัญเพิ่มอีก 2 หน่วยงาน

  • สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) — TINT
  • สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) — SLRI
  • CPU cores: 3,424
  • สตอเรจ: 1,171 TB

2018 (พ.ศ. 2561) — National e-Science Infrastructure Consortium — สมาชิกรวม 9 หน่วยงาน

ทรัพยากรรวมของคอนซอร์เทียม กระจายอยู่ที่ CU, EGA, HAII, KMUTT, NARIT, NSTDA, SLRI, SUT และ TINT

  • CPU cores: 4,100
  • สตอเรจ: 1,254.6 TB

2018 (พ.ศ. 2561) — IST HPC Cluster

School of Information and Science Technology (IST), VISTEC

2018 (พ.ศ. 2561) — HPC-WRF

กรมอุตุนิยมวิทยา (TMD)

2019 · ยุคแห่ง Supercomputer และ AI-HPC

ยุคที่ 4 — ยุคแห่ง Supercomputer และ AI-HPC

The Fourth Generation?

2019 (พ.ศ. 2562) — กำเนิด NSTDA Supercomputer Center (ThaiSC)

ก่อตั้งโดย National S&T Infrastructure (NSTI), NSTDA

https://thaisc.io/

2019 (พ.ศ. 2562) — TARA HPC Cluster

NSTDA Supercomputer Center (ThaiSC), NSTDA

ซูเปอร์คอมพิวเตอร์ที่เร็วที่สุดในประเทศไทยในขณะนั้น ประกอบด้วย compute node, high-memory node, GPU node (NVIDIA Tesla V100) และ DGX node

  • CPU cores: 4,320
  • สตอเรจ: 800 TB

2020 (พ.ศ. 2563) — ปีแห่งการเปลี่ยนแปลง

TARA Cluster เข้ามาเป็นทรัพยากรสำคัญในระบบของ National e-Science Infrastructure Consortium

2020 (พ.ศ. 2563) — Thailand A.I. University Consortium

MoU ระหว่าง 6 มหาวิทยาลัย 2 หน่วยทุน และ 1 บริษัท ได้แก่ NVIDIA, MHESI, PMU-C, CMKL, KMITL, CU, MU, KKU และ PSU

2020 (พ.ศ. 2563) — มหาวิทยาลัยซีเอ็มเคแอลติดตั้งระบบ NVIDIA DGX POD (APEX)

CMKL University

ซูเปอร์คอมพิวเตอร์ที่เร็วที่สุดในประเทศไทย กำลังประมวลผล 30 Petaflops AI นับเป็นระบบขนาดใหญ่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

  • สมรรถนะ AI: 30 PFlops

2021 · Regional AI-HPC

ยุคที่ 4 — ยุคแห่ง Supercomputer และ AI-HPC

มหาวิทยาลัยภูมิภาคเริ่มมีระบบ HPC ของตัวเอง

2021 (พ.ศ. 2564) — ERAWAN HPC

สำนักบริการเทคโนโลยีสารสนเทศ (ITSC), มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

2021 (พ.ศ. 2564) — PSU HPC

มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (PSU)

ระบบ Hybrid Cluster ที่รวม Kubernetes และ Slurm ไว้ด้วยกัน พร้อมสตอเรจ IBM Spectrum Scale

2021 (พ.ศ. 2564) — KKU HPC

สำนักเทคโนโลยีดิจิทัล (ODT), มหาวิทยาลัยขอนแก่น

2021 (พ.ศ. 2564) — MU HPC

MU-AI Center, มหาวิทยาลัยมหิดล

2022 (พ.ศ. 2565) — LANTA Supercomputer

NSTDA Supercomputer Center (ThaiSC), NSTDA

ซูเปอร์คอมพิวเตอร์ที่เร็วที่สุดในประเทศไทยและในอาเซียน ติดอันดับที่ 70 ของ TOP500 (HPE Cray EX235n, AMD EPYC 7713 64C 2GHz, NVIDIA A100 40GB, Slingshot-11)

  • อันดับ TOP500: #70
  • Linpack: 8.15 PFlop/s
  • CPU cores: 31,744
  • GPU: 704 × A100

https://thaisc.io/thaisc-resorces/lanta

2022 (พ.ศ. 2565) — ChatGPT เปิดตัว

30 พฤศจิกายน 2565 — OpenAI

2023 (พ.ศ. 2566) — AI is everywhere

  • นักวิจัย นักพัฒนา และหน่วยงานทั่วโลกให้ความสนใจ AI
  • วงการ GPGPU / HPC มีความก้าวกระโดดในการพัฒนา chip เร่งการประมวลผล
  • ความต้องการ HPC / AI-HPC สูงเป็นประวัติการณ์
  • ความต้องการกำลังคนในสายงาน AI Engineer / Data Engineer / DevOps สูงขึ้นมาก
  • ในทางกลับกัน กำลังคนด้าน Operation เช่น System Engineer / Network Engineer ขาดแคลนอย่างมาก
  • การลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐาน AI / HPC ในไทยขาดความต่อเนื่อง

2024 (พ.ศ. 2567) — THE CRUST 2.5

บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) — PTTEP

ซูเปอร์คอมพิวเตอร์ที่เร็วที่สุดในประเทศไทย ระบบระบายความร้อนด้วยของเหลว

  • CPU cores: 47,360
  • GPU: 512 × H100

2024 (พ.ศ. 2567) — KU Nontri AI HPC

สำนักบริการคอมพิวเตอร์ (OSC), มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

2024 (พ.ศ. 2567) — ก่อตั้งบริษัท SIAM.AI

Exascale Computing — บริษัทแรกในประเทศไทย มีคลัสเตอร์ประสิทธิภาพสูงหลายระบบที่ติดอันดับต้นๆ ในอาเซียน (DC SuperNAP: Hopper H100 1K, DC OneAsia: Hopper H200 1K, DC STT: Grace Blackwell GB200 3.5K)

  • GB200 (DC STT): 155.52 PFlops

แล้ว HPC / AI-HPC ยุคถัดไปจะเป็นอย่างไร?

หน้านี้เปิดให้ศูนย์ HPC และวิศวกรทั่วประเทศร่วมกันเติมประวัติศาสตร์บทต่อไป

สไลด์ต้นฉบับ

เนื้อหาในไทม์ไลน์นี้เรียบเรียงจากสไลด์ 10 หน้า ซึ่งยังมีภาพถ่ายและแผนผังระบบที่น่าสนใจ